İsrail Lobilerine Karşı Yeni Bir Güç: Reject Aipac Koalisyonu 

Fatih Abdurrahman Birinci  

İsrail lobilerinin Amerikan dış politikasına nasıl etki ettiğini daha önceki yazımızda tarihsel bir perspektif içinde bir onceki yazimizda ele almıştık. Bu yazıda, İsrail lobisine karşı çalışan ve Amerikan siyasetinde etkili bir muhalefet yaratmayı hedefleyen “Reject AIPAC Koalisyonu” üzerine odaklanacağız. Özellikle sol kanattaki siyasi grupları bir araya getiren bu koalisyon, AIPAC’in (American Israel Public Affairs Committee) Amerikan siyasetinde baskın rol oynamasına karşı ciddi bir duruş sergilemekte ve bu etkiye direnmeye çalışmaktadır. Ancak bu konuyu daha iyi anlamak için önce AIPAC’in Amerikan siyasetindeki rolünü kısaca özetleyelim. 

AIPAC: Amerika’da İsrail’in Gücü 

AIPAC, ABD’de İsrail çıkarlarını savunan en güçlü lobi kuruluşlarından biridir. İsrail’in güvenliği ve bölgedeki politik çıkarlarını koruma amacı güden AIPAC, sadece Cumhuriyetçi Parti değil, Demokrat Parti içinde de etkili olmuştur. Bu etkisi sayesinde ABD’nin Ortadoğu politikalarının şekillenmesinde önemli bir pay sahibidir. 2001’den bu yana AIPAC, 4 milyar doların üzerinde bir yıllık dış yardımı İsrail’e yönlendiren Amerikan dış politikalarının savunucusu olarak bilinir.¹ 

İsrail lobisinin gücü, sadece mali kaynaklardan değil, aynı zamanda Amerikan siyasetçilerine olan güçlü erişiminden kaynaklanmaktadır. AIPAC, iki partili sistemde her iki tarafı da etkilemeye çalışarak ABD’deki tüm siyasi ortamı İsrail’in çıkarlarına uygun bir çizgide tutma çabası içerisindedir. Özellikle Cumhuriyetçi milyarderlerin bağışlarıyla desteklenen bu lobi, United Democracy Project (UDP) gibi alt kuruluşlar aracılığıyla Demokrat Parti üzerinde de nüfuz kurmaktadır. 2024 seçimleri için AIPAC’in Demokrat adaylara 100 milyon dolarlık bir destek sağlamayı hedeflediği bilinmektedir.²  

AIPAC ve UDP’nin Siyasi Müdahaleleri 

AIPAC’in siyasi müdahaleleri birçok alanda dikkat çekmektedir. Örneğin, 2022 seçimlerinde, sol kanattaki birçok Demokrat aday, AIPAC tarafından hedef alınmış ve İsrail yanlısı daha muhafazakâr Demokrat adaylar desteklenmiştir. Bunun çarpıcı bir örneği, Michigan’da Temsilciler Meclisi Üyesi Andy Levin’in hedef alınmasıdır. Levin, bir dönem ABD Temsilciler Meclisi’nde görev yapmış, ilerici politikalar savunan Yahudi bir siyasetçiydi. Ancak, Levin’in ABD’nin Batı Şeria’daki yasa dışı İsrail yerleşimlerine yardımların durdurulmasını savunan politikaları, AIPAC’in dikkatini çekti. AIPAC, 2022 yılında Levin’i hedef alarak, Demokrat Parti’den bir başka aday olan Haley Stevens’e yoğun bir destek sağladı. Bu desteğin önemli bir kısmı AIPAC’in süper PAC’i olan United Democracy Project aracılığıyla gerçekleşti. AIPAC’in bu yarışta Stevens lehine harcadığı miktarın 4 milyon doları aştığı belirtiliyor.³ Bu kampanyada, Levin’in İsrail politikalarını eleştirmesi ve Filistin haklarını savunması, onu AIPAC’in saldırılarının merkezine koydu. Bu tür dış finansman, Levin’in koltuğunu kaybetmesine neden oldu ve yerine AIPAC’in desteklediği Stevens geçti. Levin, seçim sonrası yaptığı açıklamada, kendisinin “karanlık para” tarafından hedef alındığını ve bunun Amerikan demokrasisi için endişe verici bir durum olduğunu vurguladı.⁴ Bu olay, AIPAC’in İsrail’in çıkarlarına uygun olmayan siyasetçileri ortadan kaldırmak için nasıl sistematik olarak çalıştığını açıkça göstermektedir. 

Bununla birlikte, AIPAC sadece sol kanat adaylarına karşı değil, genel olarak Amerikan siyasetinde İsrail karşıtı görüşlerin yayılmasını engellemeye yönelik stratejiler geliştirmektedir. Al Jazeera’nın bir raporuna göre, AIPAC’in 2024 seçimlerinde en az 40 milyon doları Demokrat Parti içerisindeki sol adayların başarısız olması için harcamayı planladığı bildirilmektedir.⁵ 

Reject AIPAC: Bir Direniş Koalisyonu 

Bu devasa ekonomik ve siyasi güce karşı bir araya gelen Reject AIPAC Koalisyonu, İsrail lobisinin ABD siyasetindeki etkisini dengelemeyi ve Filistin hakları için mücadele eden grupları desteklemeyi amaçlıyor. Bu koalisyonun içinde Justice Democrats, Working Families Party, US Campaign for Palestinian Rights, IfNotNow ve Jewish Voice for Peace Action gibi 20’den fazla grup bulunmaktadır. Reject AIPAC, ABD siyasetinde İsrail’in çıkarlarını savunan lobilerin etkisini kırmak ve Demokrat Parti’nin daha bağımsız bir dış politika izlemesine katkıda bulunmayı hedeflemektedir.⁶ 

Koalisyonun temel amacı, Demokrat seçmenler ve yetkilileri bilinçlendirmek ve AIPAC’in ön seçim süreci üzerindeki yıkıcı etkisine karşı bir kamuoyu oluşturmak. Özellikle, 2024 seçimlerinde Cumhuriyetçi bağışçılar tarafından desteklenen UDP’nin Demokrat Parti üzerindeki nüfuzunu dengelemek için büyük bir çaba harcanmaktadır. Justice Democrats sözcüsü Usamah Andrabi, bu mücadeleyi Davut ile Golyat savaşı olarak nitelendirmiştir: “Bu her zaman adil olmayan bir mücadele olmuştur. Ancak bu, savaşmaya değmeyeceği anlamına gelmez. Ve bu mücadeleyi kazanamayacağımız anlamına da gelmez”.⁵ 

Summer Lee ve AIPAC Müdahaleleri: Bir Seçim Örneği 

Reject AIPAC’in mücadelesinin en çarpıcı örneklerinden biri, Pennsylvania’da Summer Lee ve Steve Irwin arasındaki yarışta görülmüştür. Sol kanattaki demokrat Summer Lee, AIPAC ve UDP’nin devasa finansal desteğiyle karşı karşıya kalmış ve Irwin’in kampanyasına tam 3 milyon dolar aktarılmıştır. Hatta Cumhuriyetçilere, Demokratik ön seçimlerde Irwin lehine oy kullanmaları için çağrıda bulunulmuştur.⁷ Tüm bu büyük desteğe rağmen Summer Lee seçimi kazanmış ve AIPAC’e karşı önemli bir zafer elde etmiştir. Bu olay, AIPAC’in her ne kadar finansal açıdan güçlü olsa da, halkın iradesi üzerinde her zaman mutlak bir kontrol sağlayamayacağını göstermektedir. 

Squad Hedefi ve 2024 Seçimleri 

AIPAC’in hedef aldığı en önemli gruplardan biri, “Squad” olarak bilinen sol kanattaki Demokrat temsilcilerdir. Bu grup içerisinde yer alan Alexandria Ocasio-Cortez, Ilhan Omar, Rashida Tlaib, Ayanna Pressley, Cori Bush ve Jamaal Bowman gibi isimler, AIPAC tarafından büyük kampanyalarla hedef alınmışlardır. AIPAC’in, bu isimlerin koltuklarını kaybetmesi için on milyonlarca dolar harcamayı planladığı bilinmektedir.⁸ Özellikle Ilhan Omar ve Rashida Tlaib gibi Filistin yanlısı politikacılar, AIPAC’in hedef tahtasında yer almakta ve bu politikacıların 2024 seçimlerinde başarılı olmamaları için yoğun kampanyalar yürütülmektedir. 

Bu süreçte, Reject AIPAC koalisyonu da aktif olarak devreye girmekte ve bu sol kanat adayları destekleyerek AIPAC’in etkisini dengelemeye çalışmaktadır. Özellikle Filistin yanlısı politikaların 2024 seçimlerinde daha güçlü bir platform bulabilmesi adına, koalisyonun mücadelesi kritik bir önem taşımaktadır. 

Amerikan Siyasetinde Yeni Bir Yön: Filistin Hakları Mücadelesi 

Son yıllarda İsrail’in Filistin’e yönelik politikalarına karşı oluşan tepki, özellikle genç seçmenler arasında büyük bir ivme kazanmıştır. Gazze’de yaşanan insan hakları ihlalleri, apartheid suçlamaları ve uluslararası hukukun ihlalleri, ABD’de kamuoyunu etkileyen temel meseleler arasında yer almaktadır. Bu bağlamda, Reject AIPAC gibi koalisyonların etkili olması, İsrail yanlısı lobilerin uzun yıllardır sahip olduğu nüfuzun zayıflamaya başladığının bir göstergesidir. 

Reuters tarafından yapılan bir ankete göre, ABD’deki genç neslin büyük bir çoğunluğu, İsrail’in Filistin’e yönelik politikalarını eleştirmekte ve bu konuda daha adil bir dış politika izlenmesini istemektedir.⁹ Bu yeni nesil seçmenler, ABD’nin İsrail’e karşı izlediği koşulsuz destek politikasını sorgulamakta ve daha dengeli bir yaklaşım talep etmektedir. 

Gelecek Mücadeleler ve Stratejik Yönelim 

Reject AIPAC gibi bir koalisyonun varlığı, Amerikan siyasetinde yıllardır baskın olan İsrail lobisinin etkisine karşı güçlü bir alternatif ses yaratmaktadır. AIPAC’in sahip olduğu devasa bütçeye ve siyasi güce rağmen, bu koalisyonun mücadeleyi sürdürebilmesi ve toplumsal bilinçlenmeyi artırması büyük bir umut kaynağıdır. Ancak bu mücadelenin başarılı olabilmesi için, koalisyonun stratejilerini genişletmesi ve daha fazla uluslararası desteği yanına çekmesi gerekmektedir. 

Özellikle Türk-Amerikan toplumu gibi önemli göçmen gruplarının bu koalisyona dahil olmaması, büyük bir eksiklik olarak göze çarpmaktadır. Eğer bu topluluklar da Reject AIPAC hareketine katılırsa, Filistin hakları mücadelesi uluslararası bir boyut kazanabilir ve daha güçlü bir platform yaratılabilir. 

Kaynakça 

1. Smith 2016. Big Israel : How Israel’s Lobby Moves America. Institute for Research: Middle Eastern Policy, Incorporated, 2016 

2. Sammon A. There Sure Are a Lot of Republican Billionaires Funding the Democratic Primaries. 07.02.2024. https://slate.com/news-and-politics/2024/02/ilhan-omar-jamaal-bowman-rashida-tlaib-aipac-israel-lobby-democratic-primary-megadonors.html. Erişim tarihi: 16 Mart 2024. 

3. Johnson J. AIPAC Spent Millions To Defeat Progressive Jewish Congressman Andy Levin. 04.08.2022. https://portside.org/2022-08-04/aipac-spent-millions-defeat-progressive-jewish-congressman-andy-levin. Erişim tarihi: 17 Mart 2024. 

4. Johnson J. AIPAC’s Millions Help Unseat Jewish Progressive Andy Levin in Michigan. 03.08.2022. https://www.commondreams.org/news/2022/08/03/aipacs-millions-help-unseat-jewish-progressive-andy-levin-michigan. Erişim tarihi: 17 Mart 2024. 

5. Harb A. ‘Reject AIPAC’: US progressives join forces against pro-Israel lobby group. 11.03.2024. https://www.aljazeera.com/news/2024/3/11/reject-aipac-us-progressives-join-forces-against-pro-israel-lobby-group. Erişim tarihi: 19 Mart 2024. 

6. RejectAipac.  https://www.rejectaipac.org/. Erişim tarihi: 15 Mart 2024. 

7. Conley J. AIPAC’s Super PAC Spends Millions to Defeat Summer Lee, Other Progressives.27.05.2022. https://www.commondreams.org/news/2022/05/17/aipacs-super-pac-spends-millions-defeat-summer-lee-other-progressives. Erişim tarihi: 19 Mart 2024. 

8. Houghtaling EQ. You Won’t Believe How Much AIPAC Is Spending to Target the Squad in 2024. 15.11.2023. https://newrepublic.com/post/176959/aipac-spending-target-squad-2024-election. Erişim tarihi: 19 Mart 2024. 

9.  Jackson C ve Lohr AA. Reuters/Ipsos Survey: Israel Hamas War. 16.10.2023. https://www.ipsos.com/en-us/reutersipsos-survey-israel-hamas-war. Erişim tarihi: 21 Mart 2024.